![](https://afterfit-catering.pl/wp-content/uploads/2024/06/1875-awokado-wlasciwosci-wartosci-odzywcze-i-zastosowanie.png)
Awokado – właściwości, wartości odżywcze i zastosowanie
Awokado, znane również jako smaczliwka, to owoc o niezwykłych właściwościach. Pochodzące z Meksyku awokado jest nie tylko bogatym źródłem zdrowych tłuszczów, witamin i minerałów, ale również posiada liczne właściwości prozdrowotne. Jego kremowa konsystencja i delikatny smak sprawiają, że jest wszechstronnym składnikiem kulinarnym, idealnym do sałatek, past, a nawet deserów. Czy wiesz, jak wiele korzyści może … Continued
Awokado, znane również jako smaczliwka, to owoc o niezwykłych właściwościach. Pochodzące z Meksyku awokado jest nie tylko bogatym źródłem zdrowych tłuszczów, witamin i minerałów, ale również posiada liczne właściwości prozdrowotne. Jego kremowa konsystencja i delikatny smak sprawiają, że jest wszechstronnym składnikiem kulinarnym, idealnym do sałatek, past, a nawet deserów. Czy wiesz, jak wiele korzyści może przynieść regularne spożywanie awokado?
Czym jest awokado?
Awokado to jadalny owoc tropikalnego drzewa z rodziny wawrzynowatych. Ten wyjątkowy i wartościowy składnik diety wyróżnia się swoimi właściwościami odżywczymi i zdrowotnymi. Zyskał ogromną popularność na całym świecie ze względu na unikalny smak i szerokie zastosowanie kulinarne.
Pochodzenie i historia awokado
Awokado wywodzi się z tropikalnych obszarów Ameryki Środkowej i Południowej, gdzie było uprawiane i spożywane już w czasach prekolumbijskich. Pierwotnie nazywane było „ahuacatl” przez Azteków, a później określane także jako „alligator pear” ze względu na kształt przypominający gruszkę i chropowatą, zieloną skórkę. Wraz z odkryciem Ameryki, awokado zaczęło być rozpowszechniane na inne kontynenty.
Charakterystyka owocu
Owoc awokado ma jajowaty lub gruszkowaty kształt i waży od 100 do 1000 gramów. Jego skórka jest twarda, chropowata, w kolorze od ciemnozielonego do czarnego. Pod skórką kryje się kremowy, zielonkawo-żółty miąższ o maślanej konsystencji. W środku znajduje się duża, kulista pestka.
Awokado wyróżnia się wysoką zawartością zdrowych tłuszczów (20-30%), co nadaje mu charakterystyczną, kremową teksturę. Jest także bogate w witaminy, minerały, błonnik i fito-związki. Wszystko to składa się na unikalną kombinację substancji odżywczych.
Wartości odżywcze awokado
Owoc awokado to prawdziwa skarbnica wartościowych składników. Choć ma dość wysoką kaloryczność, to zawiera mnóstwo substancji odżywczych kluczowych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Warto poznać je bliżej.
Witaminy i minerały w awokado
Awokado dostarcza wielu cennych witamin, w tym:
- Witaminę A – ważną dla dobrego widzenia i kondycji skóry
- Witaminę C – silny przeciwutleniacz, wzmacniający odporność
- Witaminę E – chroniącą przed wolnymi rodnikami
- Witaminę K – niezbędną do prawidłowego krzepnięcia krwi
- Witaminy z grupy B (B1, B2, kwas pantotenowy, H) – kluczowe dla metabolizmu i układu nerwowego
Owoc ten jest także źródłem wielu substancji mineralnych, takich jak: wapń, miedź, żelazo, mangan, potas, fosfor. Szczególnie ważny jest potas, który pomaga regulować ciśnienie krwi.
Tłuszcze i kwasy tłuszczowe
To, co wyróżnia awokado, to wysoka zawartość zdrowych, nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6. Tłuszcze te korzystnie wpływają na układ sercowo-naczyniowy, obniżając poziom „złego” cholesterolu LDL, a podwyższając „dobry” HDL. Dzięki temu zmniejszają ryzyko miażdżycy i chorób serca.
Tłuszcze w awokado wspomagają także odchudzanie. Zwiększają uczucie sytości, przyspieszają metabolizm i pomagają spalać tłuszcz z okolic brzucha. Warto zatem włączyć ten owoc do diety odchudzającej.
Błonnik i inne składniki
Awokado jest dobrym źródłem błonnika pokarmowego, zarówno rozpuszczalnego, jak i nierozpuszczalnego. Błonnik wspiera zdrowie układu pokarmowego, pomaga utrzymać na wodzy apetyt, a także reguluje poziom glukozy we krwi, co jest kluczowe w profilaktyce cukrzycy.
Owoc ten zawiera też wiele cennych fito-związków o działaniu przeciwutleniającym i przeciwzapalnym, jak np.:
- Luteina – chroniąca wzrok związek
- Glutation – wspierający detoksykację organizmu
- Beta-sitosterol – korzystnie wpływający na profil lipidowy
Warto też wspomnieć o zawartych w awokado enzymach, pomagających w trawieniu i przyswajaniu składników odżywczych.
Składnik odżywczy | Zawartość w 100g |
---|---|
Energia | 160 kcal |
Tłuszcz | 15 g |
Węglowodany | 8,5 g |
Błonnik | 6,7 g |
Białko | 2 g |
Potas | 485 mg |
Witamina C | 10 mg |
Witamina B6 | 0,26 mg |
Kwas foliowy | 81 µg |
Właściwości zdrowotne awokado
Regularne spożywanie awokado przynosi wiele korzyści zdrowotnych. To owoc rekomendowany szczególnie osobom dbającym o serce, pracę mózgu, piękną skórę i sprawny układ trawienny. Przyjrzyjmy się bliżej prozdrowotnym właściwościom „smaczliwki”.
Korzyści dla serca i układu krążenia
Badania dowodzą, że awokado pomaga obniżyć poziom „złego” cholesterolu LDL nawet o 22%, a podwyższyć „dobry” HDL. Korzystny profil lipidowy przekłada się na mniejsze ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, w tym miażdżycy i zawałów.
Potas zawarty w awokado wspomaga regulację ciśnienia tętniczego krwi, co także jest kluczowe dla zdrowia serca. Wykazano, że u osób spożywających regularnie ten owoc ciśnienie jest niższe średnio o 3,5 mmHg.
Wpływ na skórę i włosy
Awokado to także sprzymierzeniec pięknej skóry i zdrowych włosów. Zawarte w nim nienasycone kwasy tłuszczowe oraz witaminy A, C i E działają przeciwstarzeniowo, wygładzają zmarszczki i zapobiegają fotostarzeniu skóry.
Spożywanie tego owocu pomaga zwalczać trądzik, łojotok i inne problemy skórne. Ma też dobroczynny wpływ na kondycję włosów – wspiera ich wzrost, nadaje blask i zapobiega wypadaniu. Dlatego wiele masek i odżywek do włosów ma w składzie ekstrakt z awokado.
Wspomaganie układu trawiennego
Błonnik zawarty w miąższu awokado działa jak miotełka oczyszczająca jelita. Wspomaga perystaltykę, zapobiega zaparciom i pomaga usuwać toksyny z organizmu. Ponadto, sprzyja wzrostowi przyjaznych bakterii w jelitach, wzmacniając mikrobiom.
Enzymy zawarte w awokado wspomagają trawienie i przyswajanie substancji odżywczych z pożywienia. Mogą łagodzić dolegliwości trawienne i stany zapalne przewodu pokarmowego. Dzięki zawartości „dobrych tłuszczów”, owoc ten wspiera także pracę wątroby i trzustki.
Właściwości przeciwnowotworowe
Badania sugerują, że związki zawarte w awokado mogą mieć właściwości przeciwnowotworowe. Szczególnie obiecująco wypadają tu fito-związki jak luteina, glutation czy beta-sitosterol. Związki te działają antyoksydacyjnie, wygaszają stany zapalne i mogą hamować namnażanie nieprawidłowych komórek.
Choć nie jest to panaceum na raka, to regularne spożywanie tego owocu może być elementem profilaktyki przeciwnowotworowej, szczególnie w obszarze przewodu pokarmowego, piersi i prostaty. Potrzebne są dalsze badania, ale już teraz warto włączyć „alligator pear” do swojej diety.
Zastosowanie awokado
Awokado znajduje liczne zastosowania zarówno w kuchni, jak i kosmetyce. Jest niezwykle uniwersalnym owocem, który wzbogaca wiele potraw i zabiegów pielęgnacyjnych. Oto kilka pomysłów jak wykorzystać jego wyjątkowe właściwości.
Awokado w kuchni
Miąższ awokado ma lekko orzechowy smak i maślaną konsystencję. Po rozgnieceniu stanowi zdrowy zamiennik masła czy margaryny. Można nim smarować pieczywo, naleśniki, tosty, a nawet używać do pieczenia ciast.
Najsłynniejszym daniem z awokado jest meksykańskie guacamole – pasta przyrządzona z rozgniecionego miąższu z dodatkiem soku z limonki, chilli, kolendry i soli. Stanowi pyszny dip do warzyw i nachosów.
Plasterki awokado są świetnym dodatkiem do kanapek, sałatek, jajecznicy czy pieczonych warzyw. Można także przygotowywać z nich pyszne kremy, sosy i smoothie. W daniach na ciepło warto dodawać je pod koniec, by nie straciły wartości odżywczych.
Awokado w kosmetyce
Awokado świetnie sprawdza się też w domowej pielęgnacji skóry i włosów. Rozgnieciony miąższ można stosować jako maskę na twarz i ciało. Działa przeciwzmarszczkowo, nawilża i odżywia naskórek. Dobrze sprawdza się w pielęgnacji skóry suchej, łuszczącej się i dojrzałej.
Także włosy skorzystają na aplikacji pasty z awokado. Taka domowa odżywka wzmocni je, doda blasku i pomoże okiełznać puszenie. Można ją nałożyć na 30 minut przed myciem głowy, najlepiej z dodatkiem oliwy lub oleju kokosowego.
Na bazie miąższu można przygotować naturalne peelingi do ciała. Wystarczy rozgnieść awokado i wymieszać np. z cukrem lub zmielonymi migdałami. Taki scrub złuszczy martwy naskórek i wygładzi skórę, dostarczając jej cennych składników.
Przepisy z awokado
Oto kilka prostych przepisów, które pozwolą lepiej wykorzystać walory awokado:
Guacamole:
– 2 dojrzałe awokado
– 1 pomidor bez skóry
– 1/2 czerwonej cebuli
– 1 ząbek czosnku
– 1 papryczka chilli
– pęczek kolendry
– sok z limonki
– sól, pieprz
Składniki pokroić, wymieszać, doprawić do smaku.
Pasta kanapkowa z awokado:
– 1 awokado
– 2 łyżki jogurtu naturalnego
– 1 łyżka soku z cytryny
– sól, pieprz
– opcjonalnie: ząbek czosnku, bazylia
Awokado rozgnieść widelcem, dodać pozostałe składniki, wymieszać na gładką masę.
Smoothie z awokado:
– 1 awokado
– 1 banan
– garść szpinaku
– 1 pomarańcza
– 1 łyżka siemienia lnianego
– 1 szklanka mleka (krowiego lub roślinnego)
Zmiksować składniki, ewentualnie dosłodzić miodem.
Czy warto jeść awokado?
Biorąc pod uwagę wyjątkowe właściwości odżywcze i zdrowotne awokado, odpowiedź brzmi: zdecydowanie tak! Ten niepozorny owoc kryje w sobie bogactwo dobroczynnych substancji, które mogą korzystnie wpływać na wiele aspektów zdrowia.
Podsumowanie korzyści zdrowotnych
Regularne spożywanie awokado może:
- Obniżać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych
- Regulować ciśnienie krwi i poziom cholesterolu
- Wspomagać odchudzanie i kontrolę wagi
- Poprawiać wchłanianie składników odżywczych
- Dbać o zdrowie układu pokarmowego
- Opóźniać procesy starzenia się skóry
- Poprawiać kondycję włosów
- Dostarczać przeciwutleniaczy i substanc przeciwzapalnych
- Wspomagać profilaktykę niektórych nowotworów
Warto włączyć ten niezwykły owoc do diety, aby czerpać z tych licznych korzyści. Nawet niewielka ilość awokado dziennie może mieć pozytywny wpływ na samopoczucie i kondycję.
Potencjalne przeciwwskazania
Mimo wielu zalet, awokado nie jest wskazane dla wszystkich. Osoby z alergią na owoce cytrusowe czasami reagują także uczuleniem na awokado. Uczulenie może objawiać się wysypką, pokrzywką, obrzękiem warg i problemami z oddychaniem.
Awokado jest też dość kaloryczne. Pół owocu to ok. 160 kcal. Przy problemach z nadwagą i insulinoopornością trzeba kontrolować ilość spożywanego awokado. Choć zawiera ono cenne składniki, to zbyt duża porcja może utrudniać odchudzanie.
Podsumowując, awokado to niezwykły owoc, skarbnica zdrowia i smaku. Warto po nie sięgać, by dostarczyć organizmowi wielu dobroczynnych substancji. Wystarczy jeść pół owocu dziennie, by czerpać korzyści i urozmaicić jadłospis. Jego wszechstronne zastosowanie sprawia, że nigdy się nie znudzi. Przekonaj się sam o wyjątkowych właściwościach „smaczliwki”!