![](https://afterfit-catering.pl/wp-content/uploads/2024/06/1858-dieta-przy-nadczynnosci-tarczycy-co-jesc-i-czego-unikac-zalecenia-zywieniowe.png)
Dieta przy nadczynności tarczycy – co jeść i czego unikać? Zalecenia żywieniowe
Nadczynność tarczycy to schorzenie, które może znacząco wpływać na jakość życia, powodując m.in. utratę masy ciała, nadmierne pocenie się i przyspieszone bicie serca. Odpowiednia dieta jest kluczowym elementem wspomagającym leczenie tej choroby. W artykule dowiesz się, jakie produkty powinny znaleźć się w jadłospisie, aby wspierać organizm w walce z nadczynnością tarczycy, oraz jakie nawyki żywieniowe … Continued
Nadczynność tarczycy to schorzenie, które może znacząco wpływać na jakość życia, powodując m.in. utratę masy ciała, nadmierne pocenie się i przyspieszone bicie serca. Odpowiednia dieta jest kluczowym elementem wspomagającym leczenie tej choroby. W artykule dowiesz się, jakie produkty powinny znaleźć się w jadłospisie, aby wspierać organizm w walce z nadczynnością tarczycy, oraz jakie nawyki żywieniowe mogą pomóc w utrzymaniu równowagi hormonalnej. Zapraszamy do lektury, aby poznać praktyczne wskazówki i przepisy, które pomogą Ci zadbać o zdrowie tarczycy!
Wprowadzenie do nadczynności tarczycy
Nadczynność tarczycy to dość powszechna choroba, dotykająca około 2-3% społeczeństwa. Charakteryzuje się nadmierną produkcją hormonów tarczycy przez ten gruczoł, co wpływa niekorzystnie na wiele funkcji organizmu. Odpowiednio skomponowana dieta przy nadczynności tarczycy może znacząco wspomóc leczenie i złagodzić objawy choroby.
Czym jest nadczynność tarczycy?
Tarczyca to jeden z najważniejszych gruczołów wydzielania wewnętrznego. Produkowane przez nią hormony – tyroksyna (T4) i trijodotyronina (T3) mają kluczowe znaczenie dla regulacji metabolizmu, temperatury ciała, pracy serca i wielu innych procesów. Nadczynność tarczycy (hipertyreoza) oznacza stan, w którym gruczoł produkuje zbyt duże ilości tych hormonów.
Najczęstsze przyczyny nadczynności tarczycy to:
- Choroba Gravesa-Basedowa (autoimmunologiczne zapalenie tarczycy)
- Wole guzkowe toksyczne
- Podostre zapalenie tarczycy
- Przedawkowanie leków zawierających hormony tarczycy
Objawy nadczynności tarczycy
Objawy nadczynności tarczycy mogą być bardzo zróżnicowane i dotyczą wielu układów organizmu. Do najczęściej występujących należą:
- Nerwowość, drażliwość, bezsenność
- Wzmożona potliwość, nietolerancja ciepła
- Przyspieszona praca serca (tachykardia)
- Spadek masy ciała mimo zwiększonego apetytu
- Nadmierna perystaltyka jelit prowadząca do biegunek
- Osłabienie siły mięśniowej, drżenie rąk
- Zaburzenia miesiączkowania u kobiet
Nieleczona nadczynność tarczycy może prowadzić do poważnych powikłań, jak choroba serca, osteoporoza czy przełom tarczycowy. Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie choroby i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Zasady diety przy nadczynności tarczycy
Dieta na nadczynność tarczycy powinna przede wszystkim dostarczać odpowiednią ilość energii i składników odżywczych, aby wyrównać straty spowodowane nasilonym metabolizmem. Jednocześnie powinna być lekkostrawna, aby nie obciążać dodatkowo układu pokarmowego.
Produkty zalecane
W diecie przy nadczynności tarczycy powinny znaleźć się:
- Produkty wysokoenergetyczne – tłuszcze roślinne (oliwa, oleje), orzechy, nasiona, awokado, suszone owoce. Dostarczają one dużo kalorii w małej objętości.
- Pełnowartościowe białko – chude mięso, ryby (maksymalnie 2-3 razy w tygodniu), jaja, nasiona roślin strączkowych. Białko jest niezbędne do odnowy tkanek.
- Produkty bogate w wapń i witaminę D3 – nabiał, zielone warzywa, migdały, sardynki. Chronią one przed osteoporozą wtórną.
- Źródła kwasów omega-3 – tłuste ryby morskie, olej lniany, rzepakowy, orzechy włoskie. Działają przeciwzapalnie i wspierają pracę serca.
- Antyoksydanty – warzywa, owoce, zioła, przyprawy, zielona herbata. Neutralizują wolne rodniki tlenowe.
Produkty, których należy unikać
Z diety przy nadczynności tarczycy należy wyeliminować:
- Produkty bogate w jod – ryby i owoce morza, wodorosty, sól jodowana. Nadmiar jodu może dodatkowo stymulować tarczycę.
- Produkty wysoko przetworzone, fast foody
- Ostre przyprawy, które pobudzają produkcję kwasu solnego
- Alkohol, kofeinę, napoje energetyzujące – pobudzają układ nerwowy
- Surowe warzywa kapustne (kalafior, brokuły, brukselka) – zawierają związki wolotwórcze
Szczegółowe zalecenia żywieniowe
Komponując dietę przy nadczynności tarczycy jadłospis należy uwzględnić odpowiednie proporcje makroskładników oraz zwrócić uwagę na jakość produktów w obrębie każdej z grup.
Białko i jego źródła
Zapotrzebowanie na białko u osób z nadczynnością tarczycy jest zwiększone. Powinno ono pokrywać 15-20% całkowitej wartości energetycznej diety. Najlepszym wyborem będzie chude mięso (cielęcina, kurczak, indyk), jaja, nasiona roślin strączkowych. Ryby zaleca się spożywać 2-3 razy w tygodniu, wybierając gatunki morskie.
Węglowodany i błonnik
Węglowodany złożone powinny stanowić podstawę diety, pokrywając około 50-55% zapotrzebowania energetycznego. Ich źródłem powinny być pełnoziarniste produkty zbożowe (pieczywo razowe, grube kasze, brązowy ryż, makaron z mąki durum), warzywa oraz owoce. Błonnik zawarty w tych produktach zapobiega zaparciom, pobudza ruchy perystaltyczne jelit i wspomaga utrzymanie prawidłowej flory jelitowej.
Tłuszcze i ich znaczenie
Mimo zwiększonego metabolizmu, dieta nie powinna być uboga w tłuszcze. Należy wybierać oleje roślinne bogate w kwasy omega-3 (rzepakowy, lniany, oliwa z oliwek), orzechy, pestki i nasiona. Unikać należy tłuszczów trans (margaryn, słodyczy, wyrobów cukierniczych) oraz nadmiaru tłuszczów nasyconych.
Przykładowy jadłospis
Poniżej przedstawiono przykładowy jadłospis diety przy nadczynności tarczycy na jeden dzień:
Śniadanie
- Owsianka na mleku z orzechami, suszoną żurawiną i miodem
- Smoothie z banana, szpinaku, mleka kokosowego i nasion chia
Obiad
- Potrawka z kurczaka z warzywami i komosą ryżową
- Łosoś pieczony z ziemniakami i sałatką z rukoli i pomidorów
Kolacja
- Sałatka z tuńczykiem, jajkiem, awokado i mieszanką sałat
- Kanapki z pastą z soczewicy i hummusu na pełnoziarnistym pieczywie
Dodatkowo między posiłkami można sięgnąć po orzechy, nasiona, surowe warzywa, owoce lub naturalny jogurt z migdałami.
Nadczynność tarczycy da się kontrolować
Dieta przy nadczynności tarczycy powinna być urozmaicona, smaczna i oparta na naturalnych, nieprzetworzonych produktach. Jej celem jest wspomaganie leczenia i zapobieganie powikłaniom, ale też dostarczenie organizmowi niezbędnej energii i składników odżywczych.
Pamiętajmy jednak, że sama dieta to nie wszystko. W leczeniu nadczynności tarczycy niezbędna jest współpraca z lekarzem endokrynologiem i systematyczne stosowanie się do jego zaleceń. Tylko kompleksowe podejście daje szansę na utrzymanie choroby pod kontrolą i poprawę jakości życia pacjentów.